Konut Kredisinde Öz Kaynak/Peşinat Sorunu Var MI?
Bu soruya yanıt vermeden önce, sorunun ne olduğuna bakalım.
Peşinat/Öz Kaynak Nedir?
Normalde konut kredisiyle satın alınacak evin değeri ekspertiz raporuyla beraber ortaya çıkar. Ancak raporda 5.000.000-TL yazıyor diye siz evi o fiyata alıyor olacaksınız diye bir şart yok. Belki 4.000.000-TL ye aldınız. Ama sorun şurada başlıyor. Siz bankaya gidip 5.000.000-TL ye ev alacağınızı söylüyorsunuz. Bana da sizin gelirinize ve evin ekspertiz değerine göre çekebileceğiniz maksimum kredi tutarını söylüyor. Sizin 4.000.000-TL niz var. Sadece 1.000.000-TL ye ihtiyacınız var. Bu durumda banka size 4.000.000TL’nin nerede olduğunu ve hesaba yatırmanız gerektiğini söyler.
Banka Neden Peşinat/Öz Kaynak İster?
Bankaların asli görevi kaynak yaratıp, bu kaynağı ihtiyacı olanlara satmaktır. Haliyle siz krediye başvurduğunuzda hesabınıza yatan parayı kullanacaktır. Bu paranın bankaya gelmesi haliyle banka açısından karlı bir işlem olacaktır. Ortalama olarak bir konut kredisi işleminin 10 gün süreceğini düşünürsek, bankalar için güzel bir kaynak olacaktır.
Eğer bu parayı bankaya yatırma niyetindeyseniz, parayı günlük vadeli hesap veya fon olarak da değerlendirebilirsiniz.
Peşinat/Öz Kaynak Yatırmasam Olmaz Mı?
Bu konut kredisi işini peşinat/öz kaynak yatırmadan halledebilenler oldu. Aslına bakarsanız bu durum banka banka hatta şube şube bile değişebilmekte. Bir bankanın A şubesi öz kaynak istemezken, başka bir şubesi isteyebiliyor. Dolayısıyla burada kesin bir şey söylemek zor. Ancak aslolan öz kaynağın yatırılmasıdır.
Peşinat/Öz Kaynak TL Mi Olmak Zorunda? Altın/Döviz Olamaz Mı?
Elbette olabilir. Sonuçta siz belki satıcıyla kalan tutarı döviz olarak anlaştınız. Veya altın olarak anlaştınız. Eğer elinizde bir sözleşme gibi bir şey varsa bankanın bu durumu kabul etmesi daha kolay olur. Hatta şöyle bir durum da olmuş olabilir. 1.000.000TL yi banka kredisiyle halledeceksiniz. Geriye tutarı araba olarak verdiniz veya vereceksiniz. Tabi yine böyle bir durumda elinizde sözleşme olması ve bu sözleşmenin bankaya verilmesi, sizin işinizi fazlasıyla kolaylaştıracaktır.
Sonuç :
Sonuç itibariyle bu içinden çıkılmaz bir durum değildir. Burada bankanın mevzuatı ve uygulamaları çok önemli. Yazının başında da dediğimiz gibi bankadan bankaya farklılık gösterebilir. Ama ben ikili ilişkilerle bu durumun çözülebileceği kanaatindeyim.