Gün geçtikçe bireysel emeklilik sistemine olan ilgi artıyor. Bir kesim çok avantajlı olduğunu söylerken diğer kesim ise tam tersini söylemekte. Aslında sistemden memnun olmayanlar sisteme giriş yaparken sistemi tam bilmediklerinden, öğrenmediklerinden dolayı sorun yaşıyorlar.

Bireysel Emeklilik Yapmadan Önce Bilinmesi Gereken 6 Madde

1. Devlet Katkısı Gerçeği

Evet herkesin bildiği gibi %30 devlet katkısı var ama bu tutarın tamamını hak etmeniz için sistemden emekli olmanız gerekmekte. Bu şartı sağlamak için de sistemde minimum 10 sene ve 56 yaşı doldurmuş olmanız gerekmektedir. Bu katkının ne zaman ne kadarını hak ediyoruz bakalım.

• En az 3 yıl sistemde kalanlar devlet katkısı ve getirilerinin %15’ine,
• En az 6 yıl sistemde kalanlar %35’ine,
• En az 10 yıl sistemde kalanlar %60’ına,
• 10 yıl sistemde kaldıktan sonra 56 yaşını dolduranlar veya vefat/maluliyet nedeniyle sistemden ayrılanlar, getirileri dahil devlet katkısının tamamına hak kazanırlar.

2. Stopaj Gerçeği

Sistemden çıkış yaparken veya emekli olurken stopaj ödersiniz. Durun hemen korkmayın. Anapara üzerinden ödemezsiniz bunu sadece getirileriniz stopaja tabidir. Diyelim sizin sisteme yatırdığınız para 1.000.000 TL ve bu paranın da size fonlarda getirisi 2.000.000 TL olmuş. Siz stopajınızı 2.000.000TL üzerinden ödersiniz. Stopaj oranlarını bir hatırlayalım.

DURUM	Stopaj Oranı
10 yıl dolmadan çıkış	%15
10 yıl sistemde kalındı, ama 56 yaş tamamlanamadı	%10
Emeklilik hakkı kazanıldı ya da zorunlu sebeple (vefat, maluliyet) çıkış	%5

3. Likidite Durumu

BES’ler likit değildir. Yani diyelim bir süre önce BES yaptırdınız. Ve sonrasında paraya ihtiyacınız oldu. BES’ten paranızı çekmek istediniz. Elbette bu işlem olur. Ama bu süre alır. Öyle bugün paramı alayım deyip de ertesi gün alamazsınız. Çıkış işleminin uzun bir süreç olduğunu unutmayın. Haliyle paranız da yeteri kadar likit değil.

4. Giriş Aidatı

Genelde BES’in bu tür kötü taraflarından özellikle maliyetli taraflarından bahsedilmez. Normal BES’lerin genelinde giriş aidatı vardır. Ancak bazı şirketler bu aidatı erteleyebiliyor. 5 sene boyunca çıkış yapmadığınız sürece belki böyle bir aidattan haberiniz bile olmayacak. Ama ya 5 seneden önce çıkarsanız. Belki o zaman anaparanızdan bile daha düşük bir tutar alabilirsiniz. Dolayısıyla sisteme giriş yapmadan önce bu kısmı iyi öğrenmelisiniz.

5. Yönetim Gider Kesintisi

Bu da yine pek anlatılmayan ve sorulmayan bir konudur. Sizin yatırdığını katkı payı üzerinden veya toplam birikiminiz üzerinden emeklilik şirketinizin yaptığı bir kesintidir. Bunu da yine muhakkak sisteme giriş yapmadan önce öğrenmelisiniz.

6. Fon Seçimleri

Belki de sisteme yatırdığınız paraları doğru fonlarda değerlendirerek paranızı katlamanız mümkün. Ama ya seçtiğiniz fonların getirisi olmazsa, hatta ya götürüsü olursa. Bizlere BES anlatılırken genelde paramızı fonlarda katlayacağımız söylenir. Ama bunu becerebilen kişi sayısı azdır. Kimileri sisteme girerken bir kere fon seçer, ve bir daha asla o fonlara dönüp bakmazlar. Hal böyle olunca da bu fonlar size getiri değil götürü yaptırabilir. Fonları aktif olarak yönetmek ve takip etmek gerekir.