TEFAS Fon Alım Satım Nasıl Yapılır? Yatırım Fonları Nereden Alınır?

TEFAS fon alım satımı, Takasbank tarafından işletilen Türkiye Elektronik Fon Dağıtım Platformu altyapısı üzerinden gerçekleştirilir. Bireysel yatırımcılar ise alım-satım talimatlarını doğrudan TEFAS internet sitesinden değil; TEFAS’a erişim sağlayan banka, aracı kurum veya diğer yetkili yatırım kuruluşları üzerinden verir. SPK da yatırım fonu katılma paylarının fon kurucusu veya anlaşmalı yatırım kuruluşlarının internet, telefon ve diğer işlem kanalları aracılığıyla alınıp satılabileceğini belirtiyor.

Türkiye’de TEFAS yatırım fonlarına erişim sağlayan platformlardan biri Midas. SPK tarafından yetkilendirilmiş Midas Menkul Değerler A.Ş. üzerinden TEFAS’ta işlem gören yatırım fonları incelenebiliyor ve yatırım hesabı üzerinden fon alım-satım talimatı verilebiliyor. Midas’ın güncel bilgilendirmesine göre yatırım fonu işlemlerinden ayrıca işlem komisyonu, hesap işletim veya saklama ücreti alınmıyor; fonun kendi yönetim ücreti ise fon fiyatına yansıtılıyor.

TEFAS Nedir?

TEFAS, farklı portföy yönetim şirketlerinin yatırım fonlarının ortak bir elektronik dağıtım altyapısı üzerinden yatırımcılara ulaştırılmasını sağlayan platformdur. Açılımı Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu olan TEFAS, Takasbank tarafından işletilir.

TEFAS sayesinde yatırımcı, yalnızca hesabının bulunduğu bankanın veya aracı kurumun kendi portföy şirketi tarafından yönetilen fonlarla sınırlı kalmadan platformda dağıtıma açık farklı fonları inceleyebilir ve yatırım kuruluşu üzerinden işlem talimatı verebilir.

TEFAS’ın resmi internet sitesinde yatırımcılar;

• yatırım fonlarını inceleyebilir,
• fonları birbirleriyle karşılaştırabilir,
• tarihsel performanslarını görüntüleyebilir,
• fon türlerine göre filtreleme yapabilir,
• TEFAS üyelerini görebilir,
• platformda işlem gören fonları inceleyebilir.

TEFAS’ın resmi sitesinde Fon Detaylı Analiz, Fon Karşılaştırma, Tarihsel Veriler ve TEFAS istatistikleri gibi bölümler bulunuyor.

Ancak burada önemli bir ayrım var: TEFAS’ın internet sitesi esas olarak fon araştırma ve bilgilendirme amacıyla kullanılır. Fon satın alma talimatı ise yatırım hesabının bulunduğu banka, aracı kurum veya yetkili dağıtım kuruluşu üzerinden verilir.

TEFAS Fon Alım Satım Nasıl Yapılır?

TEFAS fonu satın almak için TEFAS’a erişim sunan bir banka veya aracı kurumda yatırım hesabı açmak, yatırım yapılacak fonu seçmek ve alım talimatı vermek gerekir.

Temel süreç şu şekilde ilerler:

1. Banka veya Aracı Kurumda Yatırım Hesabı Açın

Öncelikle yatırım fonu işlemlerine aracılık eden yetkili bir yatırım kuruluşunda hesap açılması gerekir.

Bu kuruluş;

• bir banka,
• SPK tarafından yetkilendirilmiş bir aracı kurum,
• veya ilgili düzenlemeler kapsamında fon dağıtımı yapabilen başka bir yatırım kuruluşu

olabilir.

SPK, yatırım fonlarının katılma paylarının fon kurucusu veya fon katılma payı alım-satım aracılık sözleşmesi bulunan yatırım kuruluşları üzerinden alınabileceğini belirtiyor.

2. Yatırım Yapmak İstediğiniz Fonu Bulun

Yatırım hesabı açıldıktan sonra fon kodu veya fon adı üzerinden arama yapılabilir.

Örneğin yatırımcılar;

• para piyasası fonları,
• hisse senedi fonları,
• değişken fonlar,
• borçlanma araçları fonları,
• kıymetli maden fonları,
• fon sepeti fonları,
• yabancı hisse veya teknoloji temalı fonlar

gibi farklı kategoriler arasından seçim yapabilir.

Fon seçerken yalnızca geçmiş getiriyi değerlendirmek yerine fonun yatırım stratejisi, risk seviyesi, portföy dağılımı, yönetim ücreti ve alım-satım koşullarının da incelenmesi gerekir. SPK da yatırım öncesinde fonun stratejisi, portföyü, yönetim ücreti, riskleri ve işlem koşullarının incelenmesini öneriyor.

3. Fonun Alım-Satım Saatini ve Valörünü Kontrol Edin

Yatırım fonlarında işlemler hisse senetlerinde olduğu gibi her zaman anında gerçekleşmez. Fonun izahnamesinde belirlenen emir saati ve valör süresi işlemin hangi gün ve hangi fiyat üzerinden sonuçlanacağını etkileyebilir.

Örneğin bazı fonlarda bugün verilen emir aynı gün sonuçlanabilirken bazı fonlarda T+1, T+2 veya daha uzun valör süreleri bulunabilir.

Bu nedenle emir vermeden önce ilgili fonun;

• son emir saatini,
• alış valörünü,
• satış valörünü,
• fiyatlama yöntemini

kontrol etmek önemlidir.

4. Fon Alım Talimatı Verin

Yatırım yapılacak fon belirlendikten sonra adet veya tutar üzerinden alım talimatı oluşturulur.

Fonun yapısına göre alım emrinin verildiği anda kesin fon fiyatı bilinmeyebilir. SPK’nın yatırım fonu rehberinde de yatırımcının bazı fonlarda talimat verdiği anda nihai işlem fiyatını henüz bilmeyebileceği belirtiliyor.

Emir ilgili yatırım kuruluşu tarafından TEFAS sistemine iletilir ve fonun valör/fiyatlama koşullarına göre gerçekleştirilir.

5. Fon Satış Talimatı Verin

Fon yatırımından çıkmak istendiğinde aynı yatırım hesabı üzerinden satış talimatı verilebilir.

Satış işleminin hesaba yansıma zamanı da fonun satış valörüne bağlıdır. Bazı fonlarda para aynı gün hesaba geçebilirken, başka fonlarda birkaç iş günü beklemek gerekebilir.

Midas ile TEFAS Fonu Nasıl Alınır?

Midas yatırım hesabı üzerinden TEFAS’ta işlem gören yatırım fonları incelenebilir ve uygulama içerisinden alım-satım talimatı verilebilir.

Midas’ta yatırımcılar fonları farklı tema ve kategoriler üzerinden keşfedebiliyor; fonun yatırım stratejisi, risk seviyesi ve diğer bilgilerini inceleyerek işlem yapabiliyor.

Temel olarak süreç;

1. Midas yatırım hesabının açılması,
2. hesaba TL aktarılması,
3. yatırım fonları bölümünden fonun bulunması,
4. fon detaylarının ve valör bilgilerinin incelenmesi,
5. alım tutarının belirlenmesi,
6. işlemin onaylanması

şeklinde ilerler.

Midas TEFAS yatırım fonu işlemlerinden ayrıca alım-satım komisyonu alınmıyor. Hesap işletim ve saklama ücreti de bulunmuyor. Bununla birlikte yatırım fonlarının kendi fon yönetim ücretleri bulunabilir ve bu ücret fonun toplam değeri içerisinde hesaplanarak fon fiyatına yansır.

Valörlü yatırım fonlarında minimum emir tutarı konusunda da ayrıca sınırlamalar bulunabilir. Midas’ın güncel destek sayfasında, Takasbank tarafından belirlenen ve SPK tarafından onaylanan düzenleme kapsamında valörlü fonlarda minimum talimat tutarının 100 TL olduğu; valörü sıfır olan fonlarda ise bu alt limitin uygulanmadığı belirtiliyor.

TEFAS Fonları Nereden Alınır?

TEFAS yatırım fonları, TEFAS sistemine erişim sağlayan bankalar, aracı kurumlar ve diğer yetkili fon dağıtım kuruluşlarından alınabilir.

Yatırımcının fonu yöneten portföy şirketinin kendi bankasında hesap açması zorunlu değildir. TEFAS’ın temel amaçlarından biri farklı kuruculara ait yatırım fonlarının ortak dağıtım altyapısı üzerinden yatırımcılara ulaştırılmasıdır. Takasbank’ın TEFAS düzenlemelerinde fon dağıtım kuruluşları; fon payı alım-satımına aracılık eden yatırım kuruluşları ve portföy yönetim şirketleri olarak tanımlanıyor.

Örneğin yatırım hesabının bulunduğu kurum TEFAS üzerinden işlem yapıyorsa başka bir portföy yönetim şirketi tarafından yönetilen ve TEFAS’ta dağıtıma açık bir fonu da satın almak mümkün olabilir.

Midas da bu dağıtım kanallarından biri olarak yatırım hesabı üzerinden TEFAS fonlarına erişim sağlıyor.

MKK Yatırım Fonu İşlemlerinde Ne İşe Yarar?

MKK, yatırım fonunun satın alındığı bir platform değil; yatırımcıların sermaye piyasası araçlarının elektronik ortamda kayden izlendiği merkezi kayıt altyapısının önemli parçalarından biridir.

TEFAS işlemlerinde fon katılma paylarının transferi MKK ve Takasbank entegrasyonu üzerinden gerçekleştiriliyor. MKK, TEFAS işlemlerindeki fon katılım payı transferlerinin MKK sistemindeki yatırımcı ve ihraççı hesapları üzerinden sağlandığını belirtiyor.

Yatırımcılar ayrıca MKK’nın e-YATIRIMCI sistemi üzerinden adlarına açılmış yatırım hesaplarını ve bu hesaplardaki varlıkları takip edebilir.

MKK’ya göre e-YATIRIMCI üzerinden farklı yatırım kuruluşlarındaki hesapların portföy durumları ve işlemleri 7/24 görüntülenebiliyor.

Bu nedenle yapı kabaca şöyle düşünülebilir:

Yatırımcı → Banka / Aracı Kurum → TEFAS / Takasbank → MKK kayıt altyapısı

SPK ise yatırım fonlarının düzenleme ve denetim çerçevesini oluşturan otoritedir.

TEFAS ile Borsa Yatırım Fonu Aynı Şey mi?

Hayır. Klasik TEFAS yatırım fonları ile Borsa Yatırım Fonları (BYF) farklı işlem mekanizmalarına sahiptir.

En temel fark, fon paylarının nasıl alınıp satıldığıdır.

Özellik	TEFAS Yatırım Fonu	Borsa Yatırım Fonu (BYF)
İşlem altyapısı	TEFAS / Takasbank	Borsa İstanbul Pay Piyasası
Nasıl alınır?	Banka veya aracı kurumdan fon talimatı	Aracı kurum üzerinden borsa emri
Fiyatlama	Fonun belirlenen değerleme esaslarına göre	Borsa fiyatına göre anlık
İşlem zamanı	Fonun emir saati ve valörüne bağlı	Borsa seansı boyunca
Emir tipi	Fon alım-satım talimatı	Hisse benzeri borsa emri
Likidite	Fonun alım-satım koşullarına bağlı	Borsadaki alış-satış emirlerine bağlı

Borsa İstanbul, BYF’leri belirli bir endeksi takip etmeyi amaçlayan ve payları borsada işlem gören yatırım fonları olarak tanımlıyor. BYF katılma payları yatırım kuruluşları aracılığıyla Borsa İstanbul Pay Piyasası’nda hisse senetleri gibi alınıp satılabiliyor.

Dolayısıyla “Borsa Yatırım Fonları nereden alınır?” sorusunun cevabı klasik TEFAS fonlarından farklıdır. BYF almak isteyen yatırımcı, Borsa İstanbul’a erişim sağlayan bir aracı kurum üzerinden ilgili BYF’nin işlem kodunu kullanarak alım emri verir.

Midas yatırım hesabı üzerinden de Borsa İstanbul’da işlem gören hisse senetlerinin yanında Borsa Yatırım Fonlarına (BYF) erişim sağlanabiliyor.

TEFAS Fonu ile BYF Arasında Nasıl Seçim Yapılır?

İki ürün de fon yapısına sahip olsa da işlem şekilleri farklı olduğu için yatırımcının ihtiyaçlarına göre değerlendirilmelidir.

TEFAS yatırım fonlarında profesyonel portföy yöneticileri belirli bir yatırım stratejisini uygular. Fonun fiyatı ve işlem valörü fonun kendi kurallarına göre belirlenir.

BYF’lerde ise fon borsada işlem gördüğü için yatırımcı seans içerisinde fiyatı takip ederek alım-satım emri verebilir. Borsa İstanbul’a göre BYF’ler seans boyunca pay senetlerine benzer biçimde alınıp satılabilir.

Her iki durumda da fonun yalnızca geçmiş performansına bakmak yerine;

• yatırım stratejisi,
• risk seviyesi,
• portföy dağılımı,
• yönetim giderleri,
• likiditesi,
• yatırım süresi

gibi kriterlerin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Yatırım Fonu Seçerken Nelere Bakılmalı?

Fon seçerken “en çok kazandıran fon hangisi?” sorusundan önce fonun neye yatırım yaptığı ve ne kadar risk taşıdığı anlaşılmalıdır.

SPK’nın yatırımcı bilgilendirmesinde özellikle şu unsurların incelenmesi tavsiye ediliyor:

• fonun kurucusu,
• portföy yöneticisi,
• yatırım stratejisi,
• güncel portföy dağılımı,
• riskleri,
• yönetim ücreti ve diğer giderleri,
• geçmiş performansı,
• alım-satım yapılan yerler,
• işlem saatleri ve valör koşulları.

Fonun izahnamesi ve yatırımcı bilgi formu KAP üzerinden, performans ve karşılaştırmalı verileri ise TEFAS üzerinden incelenebilir.

TEFAS Güvenli mi?

TEFAS, Takasbank tarafından işletilen ve SPK düzenlemeleri çerçevesinde faaliyet gösteren merkezi fon dağıtım altyapısıdır; ancak bu durum yatırım fonlarının değer kaybetmeyeceği anlamına gelmez.

Yatırım fonlarının kendileri piyasa riskine tabidir. Hisse senetlerine, tahvillere, altına, dövize veya diğer yatırım araçlarına yatırım yapan fonların değeri portföylerindeki varlıklara bağlı olarak yükselebilir veya düşebilir.

SPK da bir yatırım fonunun TEFAS’ta işlem görmesinin fonun getirisinin garanti edildiği anlamına gelmediğini vurguluyor.

Dolayısıyla platformun düzenlenmiş olması ile yatırımın finansal risk taşımaması birbirinden farklı kavramlardır.

Sıkça Sorulan Sorular

TEFAS’tan doğrudan fon alınabilir mi?

Bireysel yatırımcı işlemi genellikle doğrudan TEFAS internet sitesi üzerinden gerçekleştirmez. TEFAS’a erişim sunan banka, aracı kurum veya diğer yetkili dağıtım kuruluşları üzerinden fon talimatı verilir. TEFAS sitesi ise fon araştırma, karşılaştırma ve bilgilendirme amacıyla kullanılabilir.

TEFAS fon alım satım nasıl yapılır?

Bir banka veya yetkili aracı kurumda yatırım hesabı açılır, TEFAS’ta işlem gören fon seçilir ve tutar veya adet üzerinden alım-satım talimatı verilir. İşlem fonun belirlediği emir saati ve valör koşullarına göre tamamlanır.

Yatırım fonları bankadan mı aracı kurumdan mı alınır?

Her ikisinden de alınabilir. Önemli olan kurumun ilgili yatırım fonlarının dağıtımına aracılık edebilmesi ve TEFAS sistemine erişim sunmasıdır. SPK, fonların fon kurucuları ve anlaşmalı yatırım kuruluşlarının farklı işlem kanalları üzerinden alınıp satılabileceğini belirtiyor.

Midas’tan TEFAS fonu alınır mı?

Evet. Midas yatırım hesabı üzerinden TEFAS’ta işlem gören yatırım fonları incelenebilir ve alım-satım talimatı verilebilir. Midas’ın resmi bilgilendirmesine göre yatırım fonu işlemlerinden ayrıca işlem komisyonu alınmıyor.

Borsa Yatırım Fonları TEFAS’tan mı alınır?

BYF’lerin temel işlem mekanizması TEFAS fonlarından farklıdır. Borsa Yatırım Fonları, Borsa İstanbul Pay Piyasası’nda yatırım kuruluşları aracılığıyla hisse senetleri gibi alınıp satılır.

Yatırım fonları MKK’da görünür mü?

MKK’nın e-YATIRIMCI platformu üzerinden yatırım kuruluşlarında yatırımcı adına açılmış hesaplar ve bu hesaplardaki portföy bilgileri takip edilebilir.

TEFAS fonlarının fiyatlarını nereden görebilirim?

Fonların güncel ve geçmiş performansları, karşılaştırmaları ve çeşitli istatistikleri TEFAS’ın resmi Fon Bilgilendirme Platformu üzerinden incelenebilir.